|
|
Telif Hakları Kanunu Nedir
12/06/2010 memur
Yorumlar (0)
FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU Kanun Numarası: 5846
Kanun Kabul Tarihi: 05/12/1951
Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi: 13/12/1951
Yayımlandığı Resmi Gazete Sayısı: 7981
BÄ°RÄ°NCÄ° BÖLÜM: FÄ°KÄ°R VE SANAT ESERLERÄ°
A -AMAÇ:
Madde 1 - (DeÄŸiÅŸik madde: 03/03/2001 - 4630/1. md.)
Bu Kanunun amacı, fikir ve sanat eserlerini meydana getiren eser sahipleri ile bu eserleri icra eden veya yorumlayan icracı sanatçıların, seslerin ilk tespitini yapan fonogram yapımcıları ile filmlerin ilk tespitini gerçekleÅŸtiren yapımcıların ve radyo-televizyon kuruluÅŸlarının ürünleri üzerindeki manevi ve mali haklarını belirlemek, korumak, bu ürünlerden yararlanma ÅŸartlarını düzenlemek, öngörülen esas ve usullere aykırı yararlanma halinde yaptırımları tespit etmektir.
KAPSAM
Madde 1/A - (Ek madde: 03/03/2001 - 4630/2. md.)
Bu Kanun, fikir ve sanat eserlerini meydana getiren eser sahipleri ile bu eserleri icra eden veya yorumlayan icracı sanatçıların, seslerin ilk tespitini yapan fonogram yapımcıları ile filmlerin ilk tespitini gerçekleÅŸtiren yapımcıların ve radyo-televizyon kuruluÅŸlarının ürünleri üzerindeki manevi ve mali haklarını, bu haklara iliÅŸkin tasarruf esas ve usullerini, yargı yollarını ve yaptırımları ile Kültür Bakanlığının görev, yetki ve sorumluluÄŸunu kapsamaktadır.
TANIMLAR
Madde 1/B - (Ek madde: 03/03/2001 - 4630/2. md.)
Bu Kanunda geçen tanımlardan;
a) Eser: Sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsullerini,
b) Eser sahibi: Eseri meydana getiren ... * kiÅŸiyi,
c) Ä°ÅŸlenme eser: DiÄŸer bir eserden istifade suretiyle vücuda getirilip de bu esere nispetle müstakil olmayan ve iÅŸleyenin hususiyetini taşıyan fikir ve sanat mahsullerini,
d) Derleme eser: Özgün eser üzerindeki haklar saklı kalmak kaydıyla, ansiklopediler ve antolojiler gibi muhtevası seçme ve düzenlemelerden oluÅŸan ve bir düÅŸünce yaratıcılığı sonucu olan eseri,
e) Tespit: Seslerin veya ses temsillerinin veya ses ve görüntülerin anlaşılabilecek, çoÄŸaltılabilecek veya iletilebilecek ÅŸekilde bir araca kaydedilmesi iÅŸlemini,
f) Fonogram: Sinema eseri gibi görsel-iÅŸitsel eserler içindeki ses tespitleri hariç olmak üzere, bir icrada yer alan seslerin veya diÄŸer seslerin veya ses temsillerinin tespit edildiÄŸi ses taşıyıcısı fiziki ortamı,
g) Bilgisayar programı: Bir bilgisayar sisteminin özel bir iÅŸlem veya görev yapmasını saÄŸlayacak bir ÅŸekilde düzene konulmuÅŸ bilgisayar emir dizgesini ve bu emir dizgesinin oluÅŸum ve geliÅŸimini saÄŸlayacak hazırlık çalışmalarını,
h) Arayüz: Bilgisayarın donanım ve yazılım unsurları arasında karşılıklı etkilenme ve baÄŸlantıyı oluÅŸturan program bölümlerini,
ı) AraiÅŸlerlik: Bilgisayar program bölümlerinin fonksiyonel olarak birlikte çalışması ve karşılıklı etkilenmesi ve alışveriÅŸi yapılan bilginin karşılıklı kullanım yeteneÄŸini,
j) BaÄŸlantılı haklar: Eser sahibinin manevi ve mali haklarına zarar vermemek kaydıyla komÅŸu hak sahipleri ile filmlerin ilk tespitini gerçekleÅŸtiren film yapımcılarının sahip oldukları hakları,
k) KomÅŸu haklar: Eser sahibinin manevi ve mali haklarına zarar vermemek kaydıyla ve eser sahibinin izniyle bir eseri özgün bir biçimde yorumlayan, tanıtan, anlatan, söyleyen, çalan ve çeÅŸitli biçimlerde icra eden sanatçıların, bir icra ürünü olan veya sair sesleri ilk defa tespit eden fonogram yapımcıları ile radyo-televizyon kuruluÅŸlarının sahip oldukları hakları,
l) (Ek bend:30/03/2004-5101/9.mad) Bakanlık: Kültür ve Turizm Bakanlığını,
Ä°fade eder.
B -FÄ°KÄ°R VE SANAT ESERLERÄ°NÄ°N ÇEŞİTLERÄ°:
I - Ä°LÄ°M VE EDEBÄ°YAT ESERLERÄ°:
Madde 2 - İlim ve edebiyat eserleri şunlardır:
1 . (DeÄŸiÅŸik bent: 07/06/1995 - 4110/1 md.) Herhangi bir ÅŸekilde dil ve yazı ile ifade olunan eserler ve her biçim altında ifade edilen bilgisayar programları ve bir sonraki aÅŸamada program sonucu doÄŸurması koÅŸuluyla bunların hazırlık tasarımları,
2. (DeÄŸiÅŸik bent: 01/11/1983 - 2936/1 md.) Her nevi rakıslar, yazılı koreografi eserleri, Pandomimalar ve buna benzer sözsüz sahne eserleri
3. (DeÄŸiÅŸik bent: 07/06/1995 - 4110/1 md.) Bedii vasfı bulunmayan her nevi teknik ve ilmi mahiyette fotoÄŸraf eserleriyle, her nevi haritalar, planlar, projeler, krokiler, resimler, coÄŸrafya ve topoÄŸrafyaya ait maket ve benzerleri, herçeÅŸit mimarlık ve ÅŸehircilik tasarım ve projeleri, mimari maketler, endüstri, çevre ve sahne tasarım ve projeleri.
(Ek fıkra: 07/06/1995 - 4110/1 md. ) Arayüzüne temel oluÅŸturan düÅŸünce ve ilkeleri de içine almak üzere, bir bilgisayar programının herhangi bir ögesine temel oluÅŸturan düÅŸünce ve ilkeler eser sayılmazlar.
II - MUSÄ°KÄ° ESERLERÄ°:
Madde 3 - Musiki eserleri, her nevi sözlü ve sözsüz bestelerdir.
III - GÜZEL SANAT ESERLERÄ°:
Madde 4 - (DeÄŸiÅŸik madde: 07/06/1995 - 4110/2 md.)
Güzel sanat eserleri, estetik deÄŸere sahip olan;
1. YaÄŸlı ve suluboya tablolar; her türlü resimler, desenler, pasteller, gravürler, güzel yazılar ve tezhipler, kazıma, oyma, kakma veya benzeri usullerle maden, taÅŸ, aÄŸaç veya diÄŸer maddelerle çizilen veya tespit edilen eserler, kaligrafi, serigrafi,
2. Heykeller, kabartmalar ve oymalar,
3. Mimarlık eserleri,
4. El iÅŸleri ve küçük sanat eserleri, minyatürler ve süsleme sanatı ürünleri ile tekstil, moda tasarımları,
5. FotoÄŸrafik eserler ve slaytlar,
6. Grafik eserler,
7. Karikatür eserleri,
8. Her türlü tiplemelerdir.
Krokiler, resimler, maketler, tasarımlar ve benzeri eserlerin endüstriyel model ve resim olarak kullanılması, düÅŸünce ve sanat eserleri olmak sıfatlarını etkilemez.
IV - SÄ°NEMA ESERLERÄ°:
Madde 5 - (DeÄŸiÅŸik madde: 03/03/2001 - 4630/3. md.)
Sinema eserleri, her nevi bedii, ilmi, öÄŸretici veya teknik mahiyette olan veya günlük olayları tespit eden filmler veya sinema filmleri gibi, tespit edildiÄŸi materyale bakılmaksızın, elektronik veya mekanik veya benzeri araçlarla gösterilebilen, sesli veya sessiz, birbiriyle iliÅŸkili hareketli görüntüler dizisidir.
C -Ä°ÅžLENMELER VE DERLEMELER:
Madde 6 - DiÄŸer bir eserden istifade suretiyle vücuda getirilipte bu esere nispetle müstakil olmıyan ve aÅŸağıda baÅŸlıcaları yazılı fikir ve sanat mahsulleri iÅŸlenmedir:
1. Tercümeler;
2. Roman, hikaye, ÅŸiir ve tiyatro piyesi gibi eserlerden birinin bu sayılan nevilerden bir baÅŸkasına çevrilmesi;
3. Musiki, güzel sanatlar, ilim ve edebiyat eserlerinin filim haline sokulması veya filime alınmaya ve radyo ve televizyon ile yayıma müsait bir ÅŸekle sokulması;
4. Musiki aranjman ve tertipleri;
5. Güzel sanat eserlerinin bir ÅŸekilden diÄŸer ÅŸekillere sokulması;
6. Bir eser sahibinin bütün veya aynı cinsten olan eserlerinin külliyat haline konulması;
7. Belli bir maksada göre ve hususi bir plan dahilinde seçme ve toplama eserler tertibi;
8. Henüz yayımlanmamış olan bir eserin ilmi araÅŸtırma ve çalışma neticesinde yayımlanmaya elveriÅŸli hale getirilmesi (Ä°lmi bir araÅŸtırma ve çalışma mahsulü olmayan alelade transkripsiyonlarla faksimileler bundan müstesnadır.);
9. Başkasına ait bir eserin izah veya şerhi yahut kısaltılması.
10. (Ek bent: 07/06/1995 - 4110/3 md.) Bir bilgisayar programının uyarlanması, düzenlenmesi veya herhangi bir deÄŸiÅŸim yapılması;
11. (Ek bent: 07/06/1995 - 4110/3 md.) Belli bir maksada göre ve hususi bir plan dahilinde verilerin ve materyallerin seçilip derlenmesi sonucu ortaya çıkan (Ek ibare: 03/03/2001 - 4630/4. md.) ve bir araç ile okunabilir veya diÄŸer biçimdeki veri tabanları (Ancak, burada saÄŸlanan koruma, veri tabanı içinde bulunan verilere materyalin korunması için geniÅŸletilemez).
(Ek ibare: 03/03/2001 - 4630/4. md. ) Ä°stifade edilen eserin sahibinin haklarına zarar getirmemek ÅŸartıyla oluÅŸturulan ve Ä°ÅŸliyenin hususiyetini taşıyan iÅŸlenmeler, bu kanuna göre eser sayılır.
Ç -ALENÄ°LEÅžMÄ°Åž VE YAYIMLANMIÅž ESERLER:
Madde 7 - Hak sahibinin rızasiyle umuma arzedilen bir eser alenileşmiş sayılır.
Bir eserin aslından çoÄŸaltma ile elde nüshaları hak sahibinin rızasiyle satışa çıkarılma veya dağıtılma yahut diÄŸer bir ÅŸekilde ticaret mevkiine konulma suretiyle umuma arzedilirse o eser yayımlanmış sayılır.
5680 sayılı Basın Kanununun 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası hükmü mahfuzdur.
Ä°KÄ°NCÄ° BÖLÜM: ESER SAHÄ°BÄ°
A TARÄ°F:
I - GENEL OLARAK:
Madde 8 - (DeÄŸiÅŸik madde: 03/03/2001 - 4630/5. md.)
Bir eserin sahibi onu meydana getirendir.
Bir işlenmenin ve derlemenin sahibi, asıl eser sahibinin hakları mahfuz kalmak şartıyla onu işleyendir.
Sinema eserlerinde; yönetmen, özgün müzik bestecisi, senaryo yazarı ve diyalog yazarı, eserin birlikte sahibidirler. Canlandırma tekniÄŸiyle yapılmış sinema eserlerinde, animatör de eserin birlikte sahipleri arasındadır.
II - ESER SAHÄ°PLERÄ°NÄ°N BÄ°RDEN FAZLA OLUÅžU:
Madde 9 - Birden fazla kimselerin birlikte vücuda getirdikleri eserin kısımlara ayrılması mümkünse, bunlardan her biri vücuda getirdiÄŸi kısmın sahibi sayılır.
Aksi kararlaÅŸtırılmış olmadıkça, eseri birlikte vücuda getirenlerden her biri bütün eserin deÄŸiÅŸtirilmesi veya yayımlanması için diÄŸerlerinin iÅŸtirakini istiyebilir. DiÄŸer taraf muhik bir sebep olmaksızın iÅŸtirak etmezse, mahkemece müsaade verilebilir. Aynı hüküm mali hakların kullanılmasında da uygulanır.
III - ESER SAHÄ°PLERÄ° ARASINDAKÄ° BÄ°RLÄ°K:
Madde 10 - Birden fazla kimsenin iÅŸtirakiyle vücuda getirilen eser ayrılmaz bir bütün teÅŸkil ediyorsa, eserin sahibi, onu vücuda getirenlerin birliÄŸidir.
BirliÄŸe adi ÅŸirket hakkındaki hükümler uygulanır. Eser sahiplerinden biri, birlikte yapılacak bir muameleye muhik bir sebep olmaksızın müsaade etmezse, bu müsaade mahkemece verilebilir. Eser sahiplerinden her biri, birlik menfaatlerine tecavüz edildiÄŸi takdirde tek başına hareket edebilir.
Bir eserin vücuda getirilmesinde yapılan teknik hizmetler veya teferruata ait yardımlar, iÅŸtirake esas teÅŸkil etmez.
(Ek fıkra: 03/03/2001 - 4630/6. md.) Birden fazla kimsenin iÅŸtiraki ile vücuda getirilen eser, ayrılmaz bir bütün teÅŸkil ediyorsa bir sözleÅŸmede veya hizmet ÅŸartlarında veya eser meydana getirildiÄŸinde yürürlükte olan herhangi bir yasada aksi öngörülmediÄŸi takdirde birlikte eser üzerindeki haklar eser sahiplerini bir araya getiren gerçek veya tüzel kiÅŸi tarafından kullanılır. Sinema eseri ile ilgili haklar saklıdır.
B ESER SAHİPLİĞİ HAKKINDA KARİNELER:
I - SAHÄ°BÄ°NÄ°N ADI BELÄ°RTÄ°LEN ESERLERDE:
Madde 11 - Yayımlanmış eser nüshalarında veya güzel sanat eserinin aslında, o eserin sahibi olarak adını veya bunun yerine tanınmış müstear adını kullanan kimse, aksi sabit oluncaya kadar o eserin sahibi sayılır.
(Değişik fıkra: 07/06/1995 - 4110/5 md.) Umumi yerlerde veya radyotelevizyon aracılığı ile verilen konferans ve temsillerde, mutad şekilde eser sahibi olarak tanıtılan kimse o eserin sahibi sayılır, meğer ki, birinci fıkradaki karine yoluyla diğer bir kimse eser sahibi sayılsın.
II - SAHÄ°BÄ°NÄ°N ADI BELÄ°RTÄ°LMÄ°YEN ESERLERDE:
Madde 12 - Yayımlanmış olan bir eserin sahibi 11 inci maddeye göre belli olmadıkça, yayımlıyan ve o da belli deÄŸilse çoÄŸaltan, eser sahibine ait hak ve salahiyetleri kendi namına kullanabilir.
Bu salahiyetler, 11 inci maddenin 2 nci fıkrasındaki karine ile eser sahibinin belli olmadığı hallerde konferansı verene veya temsili icra ettirene aittir.
Bu maddeye göre salahiyetli kimselerle asıl hak sahipleri arasındaki münasebetlere, aksi kararlaÅŸtırılmamışsa, adi vekalet hükümleri uygulanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: FÄ°KRÄ° HAKLAR
A ESER SAHÄ°BÄ°NÄ°N HAKLARI:
I - GENEL OLARAK:
Madde 13 - Fikir ve sanat eserleri üzerinde sahiplerinin mali ve manevi menfaatleri bu kanun dairesinde himaye görür.
Eser sahibine tanınan hak ve salahiyetler eserin bütününe ve parçalarına ÅŸamildir.
(DeÄŸiÅŸik fıkra:03/03/2004-5101/10.mad) *1* Filmlerin ilk tespitini gerçekleÅŸtiren film yapımcıları ile seslerin ilk tespitini gerçekleÅŸtiren fonogram yapımcıları, hak ihdas etmek amacı taşımaksızın, sahip oldukları hakların ihlâl edilmemesi, hak sahipliklerinin belirlenmesinde ispat kolaylığı saÄŸlanması ve malî haklara iliÅŸkin yararlanma yetkilerinin takip edilmesi maksadıyla, sinema ve müzik eserlerini içeren yapımlarının kayıt ve tescilini yaptırırlar. Aynı maksatla, eser sahiplerinin talebi üzerine, bu Kanun kapsamında korunan tüm eserlerin kayıt ve tescili yapılabilir, malî haklara iliÅŸkin yararlanma yetkileri de kayıt altına alınabilir. Beyana müstenit yapılan bu iÅŸlemlerden Bakanlık sorumlu tutulamaz. Ancak, kayıt ve tescil iÅŸlemlerine esas teÅŸkil edecek iÅŸlemlerde, mevcut olmadığını bildiÄŸi veya bilmesi icap ettiÄŸi veya kendisine ait olmayan malî ve manevî haklara iliÅŸkin yanlış beyanda bulunanlar, bu Kanunda öngörülen hukukî ve cezaî müeyyidelere tâbidirler. Bu Kanun kapsamında yapılan tüm kayıt ve tescil iÅŸlemlerine iliÅŸkin ücretler Bakanlık tarafından belirlenir. Kayıt ve tescilin usul ve esasları, ücretlerinin belirlenmesi ile diÄŸer hususlar Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.
II - MANEVÄ° HAKLAR:
1. UMUMA ARZ SALAHÄ°YETÄ°:
Madde 14 - Bir eserin umuma arzedilip edilmemesini, yayımlanma zamanını ve tarzını munhasıran eser sahibi tayin eder.
Bütünü veya esaslı bir kısmı alenileÅŸmemiÅŸ olan, yahut ana hatları her hangi bir suretle henüz umuma tanıtılmıyan bir eserin muhtevası hakkında ancak o eserin sahibi malümat verebilir.
(DeÄŸiÅŸik fıkra: 03/03/2001 - 4630/8. md.) Eserin umuma arz edilmesi veya yayımlanma tarzı, sahibinin ÅŸeref ve itibarını zedeleyecek mahiyette ise eser sahibi, baÅŸkasına yazılı izin vermiÅŸ olsa bile eserin gerek aslının gerek iÅŸlenmiÅŸ ÅŸeklinin umuma tanıtılması veya yayımlanmasını menedebilir. Menetme yetkisinden sözleÅŸme ile vazgeçmek hükümsüzdür. DiÄŸer tarafın tazminat hakkı saklıdır.
2. ADIN BELÄ°RTÄ°LMESÄ° SALAHÄ°YETÄ°:
Madde 15 - Eseri, sahibinin adı veya müstear adı ile yahut adsız olarak, umuma arzetme veya yayımlama hususunda karar vermek salahiyeti munhasıran eser sahibine aittir.
Bir güzel sanat eserinden çoÄŸaltma ile elde edilen kopyelerle bir iÅŸlenmenin aslı veya çoÄŸaltılmış nüshaları üzerinde asıl eser sahibinin ad veya alametinin, kararlaÅŸtırılan veya adet olan ÅŸekilde belirtilmesi ve vücuda getirilen eserin bir kopye veya iÅŸlenme olduÄŸunun açıkça gösterilmesi ÅŸarttır.
Bir eserin kimin tarafından vücuda getirildiÄŸi ihtilaflı ise, yahut her hangi bir kimse eserin sahibi olduÄŸunu iddia etmekte ise, hakiki sahibi, hakkının tesbitini mahkemeden istiyebilir.
(Ek fıkra: 07/06/1995 - 4110/6 md.) Eser niteliÄŸindeki mimari yapılarda, yazılı istem üzerine eserin görülen bir yerine eser sahibinin uygun göreceÄŸi malzeme ile silinmeyecek biçimde eser sahibinin adı yazılır.
3. ESERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINI MENETMEK:
Madde 16 - Eser sahibinin izni olmadıkça eserde veyahut eser sahibinin adında kısaltmalar, ekleme ve baÅŸka deÄŸiÅŸtirmeler yapılamaz.
Kanunun veya eser sahibinin müsaadesiyle bir eseri iÅŸliyen, umuma arzeden, çoÄŸaltan, yayımlıyan, temsil eden veya baÅŸka bir suretle yayan kimse; iÅŸleme, çoÄŸaltma, temsil veya yayım tekniÄŸi icabı zaruri görülen deÄŸiÅŸtirmeleri eser sahibinin hususi bir izni olmaksızın da yapabilir.
(DeÄŸiÅŸik fıkra: 03/03/2001 - 4630/9. md.) Eser sahibi, kayıtsız ve ÅŸartsız olarak yazılı izin vermiÅŸ olsa bile ÅŸeref ve itibarını zedeleyen veya eserin mahiyet ve hususiyetlerini bozan her türlü deÄŸiÅŸtirilmeleri menedebilir. Menetme yetkisinden bu hususta sözleÅŸme yapılmış olsa bile vazgeçmek hükümsüzdür.
4. ESER SAHÄ°BÄ°NÄ°N ZÄ°LYED VE MALÄ°KE KARÅžI HAKLARI:
Madde 17 - (DeÄŸiÅŸik fıkra: 03/03/2001 - 4630/10. md.) Eser sahibi, gerekli durumlarda, aslın maliki ve zilyedinden, koruma ÅŸartlarını yerine getirmek kaydıyla, 4 üncü maddenin 1 inci ve 2 nci bentlerinde
sayılan güzel sanat eserlerinin ve 2 nci maddenin 1 inci bendinde ve 3 üncü maddede sayılıp da yazarlarla bestecilerin el yazısıyla yazılmış eserlerinin asıllarından geçici bir süre için yararlanmayı talep etme hakkına sahiptir. Eser sahibinin bu hakkı, bu eserlerin ticaretini yapanlar tarafından eseri satın alan veya elde eden kiÅŸilere müzayede ve satış kataloÄŸu veya ilgili belgeler ile açıklanır.
(DeÄŸiÅŸik fıkra: 07/06/1995 - 4110/7 md.) Aslın maliki, eser sahibi ile yapmış olduÄŸu sözleÅŸme ÅŸartlarına göre eser üzerinde tasarruf edebilir. Ancak eseri bozamaz ve yok edemez ve eser sahibinin haklarına zarar veremez.
(Ek fıkra: 07/06/1995 - 4110/7 md.) Eserin tek ve özgün olması durumunda eser sahibi, kendisine ait tüm dönemleri kapsayan çalışma ve sergilerde kullanmak amacıyla, koruma ÅŸartlarını yerine getirerek iade edilmek üzere eseri isteyebilir.
III - HAKLARIN KULLANILMASI:
A GENEL OLARAK:
Madde 18 - (DeÄŸiÅŸik madde: 03/03/2001 - 4630/11. md.)
Mali hakları kullanma yetkisi münhasıran eser sahibine aittir.
Aralarındaki özel sözleÅŸmeden veya iÅŸin mahiyetinden aksi anlaşılmadıkça; memur, hizmetli ve iÅŸçilerin iÅŸlerini görürken meydana getirdikleri eserler üzerindeki haklar bunları çalıştıran veya tayin edenlerce kullanılır. Tüzel kiÅŸilerin uzuvları hakkında da bu kural uygulanır.
Bir eserin yapımcısı veya yayımcısı, ancak eserin sahibi ile yapacağı sözleÅŸmeye göre mali hakları kullanabilir.
B HAKLARI KULLANABÄ°LECEK KÄ°MSELER:
Madde 19 - Eser sahibi 14 ve 15 inci maddelerin birinci fıkralariyle kendisine tanınan salahiyetlerin kullanılış tarzlarını tesbit etmemiÅŸse yahut bu hususu her hangi bir kimseye bırakmamışsa bu salahiyetlerin ölümünden sonra kullanılması, vasiyeti tenfiz memuruna; bu tayin edilmemiÅŸse sırasiyle saÄŸ kalan eÅŸi ile çocuklarına ve mansup mirasçılarına, ana - babasına, kardeÅŸlerine aittir.
(DeÄŸiÅŸik fıkra: 03/03/2001 - 4630/12. md.) Eser sahibinin ölümünden sonra yukarıdaki fıkrada sayılan kimseler eser sahibine 14, 15 ve 16 ncı maddelerin üçüncü fıkralarında tanınan hakları eser sahibinin ölümünden itibaren yetmiÅŸ yıl kendi namlarına kullanabilirler.
Eser sahibi veya birinci ve ikinci fıkralara göre salahiyetli olanlar, salahiyetlerini kullanmazlarsa; eser sahibinden veya halefinden mali bir hak iktisap eden kimse meÅŸru bir menfaati bulunduÄŸunu ispat ÅŸartiyle, eser sahibine 14, 15 ve 16 ncı maddelerin üçüncü fıkralarında tanınan hakları kendi namına kullanabilir.
Salahiyetli kimseler birden fazla olup müdahale hususunda birleÅŸemezlerse; mahkeme, eser sahibinin muhtemel arzusuna en uygun bir ÅŸekilde basit yargılama usulü ile ihtilafı halleder.
(DeÄŸiÅŸik fıkra: 01/11/1983 - 2936/2 md.) 18 inci madde ile yukarıdaki fıkralarda sayılan salahiyetli kimselerden hiçbiri bulunmaz veya bulunup da salahiyetlerini kullanmazlarsa yahut ikinci fıkrada belirlenen süreler bitmiÅŸse, eser memleketin kültürü bakımından önemli görüldüÄŸü takdirde, Kültür Bakanlığı 14, 15, 16 ncı maddelerin üçüncü fıkralarında eser sahibine tanınan hakları kendi namına kullanabilir.
IV - MALÄ° HAKLAR:
1. GENEL OLARAK:
Madde 20 - (DeÄŸiÅŸik madde: 01/11/1983 - 2936/3 md.)
Henüz alenileÅŸmemiÅŸ bir eserden her ne ÅŸekil ve tarzda olursa olsun faydalanma hakkı münhasıran eser sahibine aittir. AlenileÅŸmiÅŸ bir eserden eser sahibine münhasiran tanınan faydalanma hakkı, bu Kanunda mali hak olarak gösterilenlerden ibarettir. Mali haklar birbirine baÄŸlı deÄŸildir. Bunlardan birinin tasarrufu ve kullanılması diÄŸerine tesir etmez.
(Mülga bend:03/03/2004 - 5101/28.mad) *1*
(Mülga bend:03/03/2004 - 5101/28.mad) *1*
Bir iÅŸlenmenin sahibi, kendisine bu sıfatla tanınan mali hakları, iÅŸleme hususunun serbest olduÄŸu haller dışında, asıl eser sahibinin müsaade ettiÄŸi nispette kullanabilir.
2. ÇEŞİTLERÄ°:
A Ä°ÅžLEME HAKKI:
Madde 21 - Bir eserden, onu işlemek suretiyle faydalanma hakkı munhasıran eser sahibine aittir.
B ÇOÄžALTMA HAKKI:
Madde 22 - (DeÄŸiÅŸik madde: 07/06/1995 - 4110/8 md.)
(DeÄŸiÅŸik fıkra: 03/03/2001 - 4630/13. md.) Bir eserin aslını veya kopyalarını, herhangi bir ÅŸekil veya yöntemle, tamamen veya kısmen, doÄŸrudan veya dolaylı, geçici veya sürekli olarak çoÄŸaltma hakkı
münhasıran eser sahibine aittir.
Eserlerin aslından ikinci bir kopyasının çıkarılması ya da eserin iÅŸaret, ses ve görüntü nakil ve tekrarına yarayan, bilinen ya da ileride geliÅŸtirilecek olan her türlü araca kayıt edilmesi, her türlü ses ve müzik kayıtları ile mimarlık eserlerine ait plan, proje ve krokilerin uygulanması da çoÄŸaltma sayılır. Aynı kural, kabartma ve delikli kalıplar hakkında da geçerlidir.
ÇoÄŸaltma hakkı, bilgisayar programının geçici çoÄŸaltılmasını gerektirdiÄŸi ölçüde, programın yüklenmesi, görüntülenmesi, çalıştırılması, iletilmesi ve depolanması fiillerini de kapsar.
C YAYMA HAKKI:
Madde 23 - (DeÄŸiÅŸik madde: 03/03/2001 - 4630/14. md.)
Bir eserin aslını veya çoÄŸaltılmış nüshalarını, kiralamak, ödünç vermek, satışa çıkarmak veya diÄŸer yollarla dağıtmak hakkı münhasıran eser sahibine aittir.
Eser sahibinin izniyle yurt dışında çoÄŸaltılmış nüshaların yurt içine getirilmesi ve bunlardan yayma yoluyla faydalanma hakkı münhasıran eser sahibine aittir. Yurt dışında çoÄŸaltılmış nüshalar her ne surette olursa olsun eser sahibinin ve/veya eser sahibinin iznini haiz yayma hakkı sahibinin izni olmaksızın ithal edilemez. Kiralama ve kamuya ödünç verme yetkisi eser sahibinde kalmak kaydıyla, belirli nüshaların hak sahibinin yayma hakkını kullanması sonucu mülkiyeti devredilerek ülke sınırları içinde ilk satışı veya dağıtımı yapıldıktan sonra bunların yeniden satışı eser sahibine tanınan yayma hakkını ihlal etmez.
Bir eserin veya çoÄŸaltılmış nüshalarının kiralanması veya ödünç verilmesi ÅŸeklinde yayımı, eser sahibinin çoÄŸaltma hakkına zarar verecek ÅŸekilde, eserin yaygın kopyalanmasına yol açamaz. Bu maddenin uygulanmasına iliÅŸkin usul ve esaslar Kültür Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.
Ç TEMSÄ°L HAKKI:
Madde 24 - Bir eserden, (...) doÄŸrudan doÄŸruya yahut iÅŸaret, ses veya resim nakline yarıyan aletlerle umumi mahallerde okumak, çalmak, oynamak ve göstermek gibi temsil suretiyle faydalanma hakkı munhasıran eser sahibine aittir.
Temsilin umuma arzedilmek üzere vukubulduÄŸu mahalden baÅŸka bir yere her hangi bir teknik vasıta ile nakli de eser sahibine aittir.
(Ek fıkra: 01/11/1983 - 2936/4 md.) Temsil hakkı; eser sahibinin veya meslek birliÄŸine üye olması halinde, yetki belgesinde belirttiÄŸi yetkiler çerçevesinde meslek birliÄŸinin yazılı izni olmadan, diÄŸer gerçek ve tüzelkiÅŸilerce kullanılamaz. Ancak, 33 üncü ve 43 üncü maddelerdeki hükümler saklıdır.
D Ä°ÅžARET, SES VE/VEYA GÖRÜNTÜ NAKLÄ°NE YARAYAN ARAÇLARLA UMUMA Ä°LETÄ°M HAKKI:
Madde 25 - (DeÄŸiÅŸik madde: 03/03/2001 - 4630/15. md.)
Bir eserin aslını veya çoÄŸaltılmış nüshalarını, radyo-televizyon, uydu ve kablo gibi telli veya telsiz yayın yapan kuruluÅŸlar vasıtasıyla veya dijital iletim de dahil olmak üzere iÅŸaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla yayınlanması ve yayınlanan eserlerin bu kuruluÅŸların yayınlarından alınarak baÅŸka yayın kuruluÅŸları tarafından yeniden yayınlanması suretiyle umuma iletilmesi hakkı münhasıran eser sahibine aittir.
Eser sahibi, eserinin aslı ya da çoÄŸaltılmış nüshalarının telli veya telsiz araçlarla s
