olen, bal arısı kolonilerinden polen tuzağı adı verilen ve çok basit yapıdaki düzeneklerle alınır. Kovana monte ediliş yerine ve yapısına göre çok değişik tipte polen tuzakları geliştirilmiştir. Tuzaklar basit, kullanışlı ve maliyeti düşük olmalıdır. Tuzaklar, işçi arıların bacak, kanat ve diğer organlarına zarar vermeyecek özellikte olmalıdır. Polen tuzağı, kovana dışarıdan herhangi bir yük taşımayan bir işçi arının içerisinden kolayca geçebileceği büyüklükte gözenekleri bulunan bir ızgara levhadır. Levhanın göz çapı büyüklüğü polenin hasat edilmesinde önemlidir.

Göz çapı büyüklüğü arı ırklarına göre değişmekle birlikte ortalama 5 mm’dir. İşçi arı polen yükü ile kovana döndüğünde ızgaradan geçerken polen yükleri bacakları üzerinden tuzağa düşer ve polen birikme bölmesine dökülür. Polen birikme kapları güneş ışıklarına, yağış ve rüzgarlara karşı korunaklı yerde olmalıdır. Tuzak akşam üzerleri kovana konulmalı ve diğer gün ortasına doğru alınmalıdır. Polen tuzaklarının sabah saat 8 ile 12 arasında açık tutulması kovan sağlığı açısından önemlidir. Bir arı kolonisinde polen üretimi amacıyla bir arıcılık sezonu boyunca üç hafta yararlanılır.Aksi takdirde koloni gıda yetersizliği ile karşılaşabilir.

Özellikle arıcılık sezonunun başında ve uzun süre kullanılır ise koloni yeterli işçi arı populasyonu oluşturamaz. Tuzaklar arıların yoğun çiçek tozu buldukları dönemde kullanılmalıdır.Polenin Kurutulması Soğutucu imkanlarının olmadığı koşullarda, kovandan toplanan polen doğrudan güneş ışığı almayan, temiz ve havalandırma imkanı olan bir odaya serilen temiz ve pamuklu bir bez üzerine, en çok 2 cm kalınlığında yayılmalı ve kısmen kurutulması sağlanmalıdır. Önceki yıllarda güneşte kurutma kabul edilir bir yaklaşım olarak görülmüş olmasına rağmen bu şekilde kurutmanın polenin vitamin içeriğinde yıkıcı bazı zararlara neden olduğu saptandıktan sonra bu yöntemden vazgeçilmiştir

Arı Polen Üretiminde Kurutma

Kurutulmuş polenlerin nem içeriği %6-8 olmalıdır. Bu sınırın üstü polenin bozulmasına, altı ise polenin besin değerinin azalmasına neden olur (İnci, 1999). Polenin kurutulması esnasında, ısı kontrolü termostat ile yapılabilen kurutma dolapları kullanılmalı ve kurutma ısısı 36-45°C’ler arasında olmalıdır. Kurutma sonrası polenler 0,5 mm’lik elek ile elenerek kırıntılarından temizlenmeli ve bir hava üfl eyicisi ile savrularak hafif olan yabancı maddelerinden temizlenmelidir. Temizleme işleminden sonra polenler 5 kg’lık naylon torbalara doldurulur. Torbaların boş olan kısımları CO2 ile doldurulmak suretiyle polen içindeki havanın çıkarılması sağlanmalıdır. Bu işlem sonrasında oda sıcaklığında depolanan polenler içinde bulunabilecek güve kelebeği ve benzeri zararlılara ait yumurtalardan çıkabilecek larvalar CO2 ile boğulup öleceğinden zarar veremeyecek ve polenler uzun süre bozulmadan saklanabilecektir (Alataş, 1995). Kurutulan ve temizlenen polen oda sıcaklığında 1-2 ay, 5°C’da 1 yıl, -15°C’da ise uzun yıllar besin değerinde önemli bir kayıp olmadan muhafaza edilebilmektedir. Polenler koyu renkli cam kaplar içinde, ışıksız ve serin yerlerde depolanmalıdır.

polen